МОНГОЛ ХЭЛЭЭР ХИЧЭЭЛЛЭХИЙН ЭСРЭГ УТААГҮЙ ДАЙН

МОНГОЛ ХЭЛЭЭР ХИЧЭЭЛЛЭХИЙН ЭСРЭГ УТААГҮЙ ДАЙН

1-Р ХЭСЭГ

БНХАУ бүрэлдэхүүндээ өмнөд монголчуудыг хуурч мэхлэн оруулсан цагаасаа л эхлэн монгол хэл соёлыг устгах, монголчуудыг уусгах гэж чармайсны нэг илрэл нь эх хэлээрээ сурч боловсрохын эсрэг олон жилийн дайралт юм.

1966-1976 оны Соёлын хувьсгалын үед  Өвөр Монголд монгол хүүхдүүдийг сургуульд сурч боловсрох боломжгүй болгож, тэр бүү хэл “монгол хэлэнд монгол бичгийг хэрэглэхээ боль, хятад ханз үсгээр монгол үгийг бич” гэж байв. Жишээ нь, “аав гэх үгийг  阿布 гэж бич” гэж байжээ. Энэ мэт оролдлого нь бүтэлтэй болоогүй. Олон нийтийн газар монголоор ярихыг хорьж байлаа. Гэхдээ тэр үед Өвөр Монголыг колоничлоход монгол хэл одоогийнхоос илүү хэрэгтэй байсан тал бий. Өнөөдөр БНХАУ-ын удирдагчид Өвөр Монголд монгол хэл бүр ямар ч хэрэггүй гэж үзэх болсон бололтой.

Асар их харгислал завхралын эцэст,  “Дөрвөн дээрэмчний хэрэг”, “Зүүний алдаа”-г илчилсний дараа, 1978 онд монгол сургуулиудыг сэргээж эхлэхэд, үүнд  дургүйцэх хятадын дээрэнгүй үзэлтэн олон байлаа.

Өвөр Монголд янз бүрийн шалтгаар монгол сургуулийн тоог ямагт цөөлж ирсэн билээ. Урьд отрын сургалт гэж байдаг байв. Тэр үед өвөл бол хүүхдүүд гацаан дахи өвлийн байранд сууж, тэндээсээ ойр дөт сургууль руу явдаг байв. Зун бол зуслан, оторт гэр оронтойгоо хамт явна. Тэр айлуудын дунд улсаас майхан сургууль байгуулж өгч, тэр нь оторчдыг дагаж явдаг, аль боломжтой тооны хүүхдийг хамруулдаг байв. Тэгвэл отрын сургуулийг сумын сургуульд, сумын сургуулийг хошууны сургуульд, хошууны сургуулийг аймгийн монгол сургуульд  төвлөрүүлэх явц явагдаж ирлээ. Энэ нийтийн том сургууль монгол соёлыг хангалтгүй сургадаг, хятад багш олонтой. Хүүхдийг эх эцгийн хайр, сургааль, хүмүүжил, уламжлалт нүүдэлчин амьдрал соёлоос, үг хэлний орчноос салгадаг, зан заншил, монгол сэтгэхүйг ихээр алдагдуулдаг. 

Угаасаа аливаа коммунист нийгэм гэдэг нь тухайн улсынхаа цөөнх үндэстний эсрэг байдаг. ЗХУ буриад сургуулиудыг бүгдийг нь хааж байлаа, буриадууд эх хэлээ эзэмших нь эрс багасч байлаа. Яг л өнөөдөр БНХАУ-д яригдаж байгаа зүйлийг тэгэхэд ярьж байсан. Багш нь тийм байхад шавь нь болох БНХАУ ийм байх нь аргагүй. Аливаа коммунист нийгэм дэхи уусгах устгах үндсэрхэг үзэл нь олон тоот үндэстний удирдагчдыг цэнэглэн хөөргөж, цөөнх үндэстнийг харин  толгойгүй, яс үндэсгүй болгон мөхөөх гэдэг. “Пролетарийн хувьсгалыг голлон хийсэн тэргүүний үндэстэн” гээчээс бусад үндэстэн ястан марксист номонд харш учраас тэр. Монголчууд бол марксист номонд харш. Марксист номоор бол монголчууд оршиж болохгүй. Уусаж устах ёстой.

1979 онд Зуу Уд аймаг Ляонин мужаас ӨМӨЗО-д буцаагдсаны дараахан тус аймагт хятадаар хичээллүүлэх асуудал яригджээ. Аймгийн оюутан сурагчид хичээл хаялт зарлаж, үүнийг болиулж байв. Энэ нь 1981 оны Сурагчийн хөдөлгөөнөөс өмнө болсон хичээл хаялт. 

1980-аад оны сүүлээр бас хятадаар хичээллүүлэх оролдлого гарсан. Тэр үеийн иргэд одоо шиг сүлжээ холбоогоор нэвтрэлцэж үл чадна. Өвөр Монголд харин монгол хэл соёлдоо итгэл сэтгэлтэй сурган хүмүүжлийн салбарын монгол дарга нар ажиллаж байлаа. Тэд “улсын хэлийг сургах гэсэн ухагдахууныг хүлээж авна, гэхдээ Өвөр Монголын арга замаар хэрэгжүүлнэ” гэсэн хатуу байр суурин дээр зогсож, оролдлогыг няцааж байлаа.

1986 онд, Өвөр Монголын Сурган хүмүүжлийн танхимын дэд дарга байсан хүн: “Өвөр Монголд хятадаар хичээллүүлэх гэсэн оролдлого гурав дөрвөн удаа гарсан” гэж ярьжээ (“Монгол хэл бичиг” сэтгүүл”, 1986 оны 9-р сар).

1992 онд мөн ийм оролдлого гарахад Хорчины хэсэг багш нар өргөх бичиг үйлдэн, Жиан Зэминьд илгээсэн. Жиан Зэминь энэ оролдлогыг зогсоо гэсэн цохолт хийгээд, Өвөр Монголд руу явуулсан. Тэр үед Өвөр Монголын Сурган хүмүүжлийн танхимын дарга Баян, Үндэстний сурган хүмүүжлийн газрын дарга Улаантуг зэрэг хятадаар хичээллүүлэхийг их дэмжин хөөрөгддөг хүмүүс байв. Тэд төвөөс ирсэн цохолтод аргагүй дийлдэж байлаа.

ӨЗО-ы тэргүүн Ху Чинхуа бас Баруун Бааринд хэрэгжүүлэх гэж оролдсон. “Шинжааны үлгэр жишээг дагах хэрэгтэй” гэж байлаа. Тэр үед WeChat байхгүй, гар утасны охор захиагаар, тухайн  үеийн бүртгэлээр 20 түмэн хүн эв санаагаа нэгтгэж эсэргүүцэж байв. Энэ эсэргүүцлийн дараа Ху Чинхуа тэргүүн Дөрвөд хошууны монгол цэцэрлэгт очихдоо, оролдлогыг болиулсныг илэрхийлж байжээ.

2001 онд Дундад улсын нийтийн хэл, үсэг бичгийн тухай хууль (中华人民共和国国家通用语言文字法)  баталж, хятад хэлийг “улсын хэл, нийтийн хэл” хэмээн урьд өмнөөс илүү хүчтэйгээр баталгаажуулжээ.  Үүнээс хойш, уг хуулиар далайлган, “хос хэлний сурган хүмүүжил” гэх нэрийн дор ӨЗО-ны цөөнхи үндэстний сургуулийг хятадаар хичээллүүлэхийг оролдож ирсэн.

Харин  улсын хууль, ӨЗО-ы хуулинд монгол хэлний байр суурийн талаар тодорхой заалт, ойлголт байхгүй хэвээр иржээ.

2001 оны дээрхи  хуулинд, хятад хэл үсгийг “сурган хүмүүжлийн үндсэн хэл” гэж тогтоож, 2010 онд үүнийг баталгаажуулсан “Найдваржуулах зурвас (规划纲要)” гэж нийтлэн, “хятад хэл бичгийг бүхий боломжоор хүүхдийн боловсролын системд дэлгэрүүлэх, сургуулийн өмнөх насны хүүхдүүдийн дунд түгээмэлжүүлэхийг зорино” гэжээ.

2016.9.13-нд Өвөр Монголын Сурган хүмүүжлийн танхимаас “13-р таван жилийн төлөвлөгөөний үндэсний хэл соёлыг хөгжүүлэх чиглэлүүдийн тухайд” гэх зааварчилгаа гаргахдаа, хятад хэлээр хичээллүүлэх тухайд цухуйлгаж байжээ.

2017 оны сүүлээр өмнөд монголчуудын байдал эрс муудсан юм. 1-рт жагсаал тэмцэл хийхийг хориглож, тэмцэгчдийг шорон, гэрийн хорионд оруулсан, 2-рт, Шинжаан дахи уугуул ислам ард түмнүүдийн эх хэлийг хорих бодлогыг Шинжааны Баянгол тойргийн монголчуудын хувьд хэрэгжүүлсэн. Тэгэхэд журмын нөхөд бид: “Энэ үйл явдал нь хэрэв монголчууд сайн тэмцэхгүй бол Шинжааны үндэсний харгислалын стандартуудыг нийт өмнөд монголчуудын хувьд, Өвөр Монголын хувьд хэрэгжүүлэхийн дохио боллоо” гэж олон удаа бичиж таниулж, акци, хурал хийсэн, түгшүүрийн харанга дэлдсэн. Дэлхийн монголчууд анхаарсангүй, дэлхий ч анхаарсангүй…

2019 онд Тунляод хятадаар хичээллүүлэх оролдлого бас хийсэн, пайз илэрхийллээ өлгөсөн.  Гэвч эсэргүүцэл гарсан тул пайз илэрхийллээ авч, цуцалжээ. Туршна гэж амаар чиг өгдөг, түр зуур хойшлууллаа гэж амаар чиг өгдөг байж ирлээ.

2019 оны 12-р сард  Хятадын “Үндэстний сурган хүмүүжил” сэтгүүлд (《中国民族教育》杂志2019年第12期) “Нийтийн хэлийг сурч хэрэглэхийг цөөнх үндэстнүүд хэрхэн үзэх вэ (如何认识各民族学习使用国家通用语言文字)” гэсэн нийтлэл гарч, 2001 оны хуулиар сүр далайлгаж, улсын хэл болох путунхуа буюу бээжин аялгуу, Дундад улсын төрөөс стандартчилсан дүрс үсэг нь орон нутгийн хятад аялгуу, цөөнхи үндэстний хэл бичгээс дээр байр суурьтай гэж мэдэгдсэн.

ӨМӨЗО-ы Сурган хүмүүжлийн танхимын сайт дээр “2020 оны ӨЗО-ы Сурган хүмүүжлийн танхим, Их дээд сургуулийн ажлын хороо, Намын мужийн хорооны ажлын үндсэн чиглэлүүд (自治区党委高校工委 自治区教育厅2020年工作要点)” гэдэг баримт бичиг гарсан бөгөөд, тэр бичгээс үзэхэд бол,  улсын нийтийн хэлийг түгээмэлжүүлнэ, монгол багш нарыг хятад хэл заахад бэлтгэн боловсруулна, монгол хүүхдүүдийн хувьд хятад хэлний хичээлийг эрчимжүүлнэ гэж ойлгож болохоор байсныг  тэмцэгч Шинээ бичжээ. Уг баримт бичиг нь хятад бус үндэстнийг түргэн хайлуулах гэсэн хэт зүүний бодлого, Соёлын хувьсгалын үе шиг монгол хэлний хэрэглээг хааж хорих гэсэн эрмэлзлийг илэрхийлжээ.

2-Р ХЭСЭГ

2020.6.4-нд, Тунляо хотод “хос хэлний сургалт” гэх нэрийн дор Монгол сургуульд хятадаар хичээл орох тухай мэдээг Free Asia радиостанци түгээсэн.

“Дундад улсын Сурган хүмүүжлийн яамны Үндэстний сурган хүмүүжлийн газрын орлогч захирал(Ded darug-a) Гө Вэйвэй (葛维威) гэдэг албан тушаалтан Тунляо хотын монгол дунд сургуулиудаар явахдаа “та нар хос хэлний сурган хүмүүжлийг түгээмэлжүүлж, нийтийн хэлний дэлгэрлийг тууштайгаар хэрэгжүүлэх ёстой” гэж хэлж, энэ талаар багш нартай хэлэлцэж зөвлөлдсөн гэх мэдээнээс үүдэн, “9-р сарын 1-нээс хятадаар хичээл орохыг зааварласан” гэж хүмүүс сэжиглэн ярилцсан” гэж зарим судлаач бичжээ. Хоёрдахи үеийн үндэстний бодлого гэгчийг санаачлагч Ма Рон, Ху Дэган, Ху Лианхэ нарын бичвэрүүд Гө Вэйвэйн онолын үндэслэл нь болжээ.

Монгол сургууль байсан цагт монгол угсаа тасрахыг үзэхгүй юм байна гэж шаналсан үндэсний дээрэнгүй үзэлт хятад коммунистууд өнөөгийн будлианыг үүсгэлээ гэж хэлж болно. Хамаг хичээлийг хятадаар зааж, гагцхүү эх хэлний хичээл дээр монгол үг дуугарахаас өөр аргагүй болгох тухай энд яригдаж байна. Энэ нь эх хэлийг гадаад хэл мэт болгож буй хэрэг юм. Ийм монгол сургууль гэж байж болно гэж үү?

Энэ явдал нь монголчуудын дунд их дургүйцлийг төрүүллээ. Тунляо бол 1 сая 441 мянга 275 (2010 оны байдлаар) буюу Өвөр Монголын хамгийн олон тооны монгол хүн суудаг, үндэсний соёл ухамсар их хөгжсөн, түүнээс гадна олон хятадууд ч суудаг, хятаджуулах бодлогыг хүчтэйгээр хэрэгжүүлэхийг оролдож ирсэн ч газар юм. “Хэрэв Тунляод үүнийг хэрэгжүүлж чадвал бусад Өвөр Монголын хотууд, аймгуудад хэрэгжүүлж болно гэсэн үг” гэж хятад түшмэдүүд төсөөлсөн бололтой.

Өмнөд Монголд үүнд их дургүйцэн, монголчууд соошл сүлжээний олон бүлэг шинээр байгуулан эвлэлдэн нэгдэх буюу, урьд байсан бүлэгт идэвхтэйгээр эсэргүүцэн хэлэлцэж, пикет буюу бичиг барьж зогсож, бичлэг шингээлт үйлдэж, хорт төлөвлөгөөг болиулах арга замыг хайж байна. Гэхдээ Өвөр Монголд үзэл бодлын эрх чөлөө урьд урьдаас хэцүү хатуу хавчигдах болсон тул, дургүйцлээ илэрхийлэнгүүт, цагдаа тагнуулаас сануулга өгч, сүрдүүлдэг ажээ. БНХАУ-ын хилээс гадна суугаа өвөр монголчууд мөн идэвхтэй хэлэлцэж, эсэргүүцлийн бичиг барьж зургаа авахуулж, гарын үсэг цуглуулж байна.

Монголын нэг сэтгүүлч:

“Монгол улсад ч манай иргэн улаан хамгаалагчид үндэстний эсрэг яг л ийм харгислал хийхийг хүсэн улайрч байгааг, монголоо гэсэн сэрэл мэдрэлтэй бүхэн анхаарч сэрэмжилнэ үү. Тархиа угаалгасан улаан хамгаалагчид сошл сүлжээнд хийрхэн улайрч, гудамжинд гарахад бэлэн болсныг холбогдох байгууллагууд яагаад анхаардаггүй юм бэ. Бүгд алуулж хядуулна шүү дээ, “намайг тойроод өнгөрнө” гэж тэнэглэж болохгүй.

Хятадын концлагерьт үхэхийг хүсээгүй бол Монгол улс үндэстнийхээ төлөө тэмцээч ээ. Өвөр ахан дүүсээ өмөөрөөч ээ. Өвөр ахан дүүсийн сайн муу байхаас, орших эсэхээс хувь заяа чинь шууд шалтгаална. Өвөр Монголд Шинэ соёлын хувьсгал хүчийг авбал манайд шууд орж ирнэ. Сөрж эсэргүүцэх хэрэгтэй шүү дээ. Монгол хүн болох хэрэгтэй шүү дээ. Эсбөгөөс концлагерьт үхнэ шүү дээ. Чи монгол хүн л юм бол чиний л асуудал шүү дээ.

Монгол хэлээр хичээл заахыг хааж хорьсныг эсэргүүцэн өвөр монгол хүүхдүүд жагсаж байна. Энэ хүүхдүүд ингэж байхад тусгаар тогтносон Монгол улсын ах дүүс нь болох бид юунд таг чиг байна вэ. Чадах ядахаараа эсэргүүцэх хэрэгтэй байна. Асуудал бэрхшээл гарахаараа өвөр монголчуудаас өчнөөн л тусламж гуйдаг, авдаг. Тэдэнд зовлон тохиолдоход бид нүүр буруулна гэж үү?

Тийм биш гэж бодож байна. Монгол хүн л юм бол өөрсдийн адил хилийн чанадын уугуул монгол ахан дүүсээ бид өмөөрөх л ёстой. Монгол хүн биш юм бол хамаа алга. Өвөр монголчуудыг хамгаалах нь улс Монголоо хамгаалах, уусаж балрах гээд байгаа Монголын иргэдээ ухааруулах нэг арга шүү. Дуугүй байвал энэ зовлон удахгүй бидэн дээр ирнэ. Нэгдэцгээе” гэж уриалжээ.

Монгол улсын иргэд эсэргүүцэн, пикет хийж, хэл соёлоо магтсан шүлэг найраг уншиж, соошл сүлжээнд бичих буюу ярьж ухуулсан бичлэг үйлдэв. Монголын хэвлэлийн газрын эзэн бүсгүй челленж дуудлагад үзэл бодол нэгт нөхдөө уриалан дуудаж, шүлэг найраг унших эсэргүүцлийг өрнүүлсэн байдаг. Энэ тухай АНУ-ын “Чөлөөт Ази” радиостанци мэдээлжээ (https://www.rfa.org/mandarin/yataibaodao/shaoshuminzu/ql2-07282020063029.html?fbclid=IwAR0ZHb840ZKbxYB1DYBGlYNhzzN16nLtKpJr9WWgctzGwG3U8F5ux93D1xA).

2017 оны зун Хөлөнбуйрт монгол малчин залууг дайрч алсан хэргээс хойшхи, өмнөд монголчуудаа өмгөөлсөн хамгийн том эсэргүүцэл Монгол улсад гарав. Монгол хэлийг хааж хорино гэдэг нь Монголын иргэдийн үндэсний ухамсарт аргагүй хүчтэй дургүйцлийг төрүүлжээ. Харин коронавирусын онцгой дэглэмээс болоод жагсаал цуглаан, хэвлэлийн хурал зэрэг эсэргүүцлийн арга хэмжээг Монгол улсад хийхэд хүндрэлтэй байгаа.

Японы Шизуока их сургуулийн доктор, профессор Огоонус Цогту:

 “Олны мэдэж буйгаар, БНХАУ-ын Засгийн газар нь энэ намрын шинэ сургалтын жилээс эхлэн ӨМӨЗО-нд монгол дунд, бага сургуульд “Хос хэлний сурган хүмүүжил” хэмээх нэрийн дор монгол хэлээр орох хичээлүүдийг бага багаар зогсоон, хятад хэлээр голлосон сурган хүмүүжлийн системийг хэрэгжүүлэх гэж байна. Энэхүү бодлого нь монгол хэлийг хайлуулан устгах аюултай.

Энэ нь мөн Хятад ард улсын Сурган хүмүүжлийн хууль болон үндэсний орны эл зүйлийн хууль дүрэм, жич улсын үндэсний хэрэг эрхлэх зөвлөлөөс тогтоосон үндэсний хэлний хамаа бүхий дүрэм, тогтоолыг зөрчиж байна. Иймийн тулд дээрх бодлогоо даруй түргэн зогсоохыг шаардаж, дэлхийн олон улс оронд амьдран суугаа монгол түмнээ дэмжихийг хүсэж байна. Зөвшөөрөн дэмжсэн та бүхэн гарын үсэг зурахыг хүсэж байна” гэж уриалжээ.

Гарын үсэг зурсан хүний и-мэйл хаяг, утасны дугаар зэрэг хувь хүний мэдээллийг ямар ч байгууллага буюу хувь хүнд задруулахгүй бөгөөд, аль газар ч зөвхөн нэрийг л хүргэх болно. Уншигч та дараахь хаягаар орж, гарын үсгээ зурна уу (дорхи хаягаар ороход “Монгол” гэсэн хэсэг нь заавал дарж орох шаардлагагүй, шууд нээлттэй байгаа, дээр нь монгол бичгээр, дор нь кирилл үсгээр холбогдох материалыг байрлуулсан): http://mongolhel.sakura.ne.jp/?fbclid=IwAR3dde9IY4JHmEHPIdRA5Vf5VfTHRyrbYxZDFUjdypbbmywC4R-NMsaYfyc

http://mongolhel.org/

7-р сарын 22-нд Огоонус Цогт доктор мөн: “монгол хэлийг хааж хорих тухай нууц материал байгаа” гэж Японд хэвлэгддэг Newsweek сэтгүүлд бичжээ.

Өвөр Монголын монгол хүн:

“Сурган хүмүүжлийн яамны Үндэсний сурган хүмүүжлийн газрын дэд дарга Гө Вэйвэй Хөх хотын албан тушаалтнуудыг дагуулж, Тунляо хотын сургуулиудаар байцааж явснаас бүх зүйл эхэлсэн. Тэгэхдээ Тунляогийн боловсролын салбарын хүмүүстэй ярьж зөвлөжээ. “Туршилтын журмаар хийж үзэх хэрэгтэй. Энэ тухай олон нийтэд бүү ярь, ганц нэг хүнтэй л ярьж бай. Энэ бодлогыг цөөн нутгийн цөөн газар туршиж үзэх хэрэгтэй юм” гэжээ. Энэ нь Үндсэн хууль, Өөртөө засах тухай хуулинд харшилна. Сохор балайгаар үг нүдэх биш, хууль баримтаар хүчтэй эсэргүүцье” гэж ярилаа.

Өвөр Монголын бас нэг монгол хүн:

“Өнөөдөр Өвөр Монголд монгол хэлээр хичээл заахыг болиулаад зогсохгүй,  монгол соёлын эсрэг жинхэнэ дайсагнал болж байна. Чингис хааны хөрөг, билиг сургааль, монгол хэлээр бичсэн зүйлс, үндэсний агуулгатай зургийг төрийн ажилтнууд болон хятад хувь хүмүүс хуулж хаяж байна. Монгол хэлээр нам засгийн уриа лоозон бичсэн байсан ч, хуулж хаяж байна. Монгол соёлын эд зүйл, бэлгэ тэмдгийг намын үзэл суртлын зүйлээр солих, уламжлалт зан үйлийн оронд нам эвлэлийн арга хэмжээ хийхийг тулгаж байна. Монгол хэл соёлын холбогдолтой ном сэтгүүлүүдийг гаргаж хаяж байна. Соёлын хувьсгал ахин тэнд өрнөх гэж байна. Зөвшөөрөхгүй юм уу, шүүмжилбэл Америк, Японд эх орноо худалдсан, тагнуул гэж нэр  хаяг зүүн ярьж байна.

Чингисийн онгоны холбоотой номыг сурталчилсан хүнд амарыг хамгаалахаас: “Ингэж сүлжээ холбоогоор үндэсний түүх соёлын ном зохиолыг магтаж ярьж болохгүй. Энэ нь улсыг, эв хамт намыг эсэргүүцэж, улсаа худалдсан хэрэг. Интернетэд монгол хэлээр гарсан номыг ерөөсөө худалдаж болохгүй” гэж анхааруулжээ. Ингэснээр монгол номын худалдаа эрс хумигдах юм.

Зарим газар “монгол бичиг, монгол соёл дангаараа үзэгдэж болохгүй, заавал хятад соёлтой алаглуулж харагдуул” гэж зааварджээ. Зарим газар “шаардлагагүй бол монгол хэлээр ярьж болохгүй” ч гэж албаны хүн хэлсэн тохиолдол гарчээ.

Жарууд хошуунд монгол бичгээр гардаг “Жарууд хошуу”, “Жаруудын уран зохиол” гэсэн хоёр сэтгүүлийг хаажээ. Тунляод нууцаар багш нарын хятадаар заах чадварыг судалж, бүртгэж, хүснэгт хийж байна. “2025 онд сурагчдаас ерөнхий эрдмийн шалгалтыг хятадаар шалгалт авна” ч гэсэн ч яриа тарж байна” гэж ярилаа.

Өвөр Монголын бас нэг монгол хүн:

“7-р сарын 24-ний өдөр Өвөр Монголын нэг том сүлжээ холбооны бүлхэмийн ахлагч хамтран зүтгэгчтэйгээ ӨЗО-ы Сурган хүмүүжлийн танхимд очиж, тодруулга авчээ. Тэгэхэд танхимын түшмэл:

“ӨЗО-ы засгийн ордон, сурган хүмүүжлийн танхим үндэсний хэл бичгийн сургалтыг чангаруулах бодлоготой. Манай зүгээс хятад хэлний сургалтыг чангаруулна гэсэн ямар ч бичиг материал гаргаагүй, бодлого ажиллагаа эхлүүлээгүй. Харин саяхан төвийн үндэсний сурган хүмүүжлийн газраас хариуцлагатан ирж яриа тавьсан. “Монгол хэлийг хааж хорино” гэх яриа үүнээс үүдсэн. Тэр хариуцлагатны хувийн бодол уу, хуулийн үндэс баримт уу гэвэл, нэг хоёр жилийн өмнө Ши Жинпин дарга бүх улсад нийтийн хэлний сургалтыг чангатгах тухай ярьсан, түүнээс ирэлтэй байх магад аа” гэж ярьсан байна.

1-рт, монголоор хичээллэхийг халах санаа байгаа юм байна, 2-рт, энэ нь ӨЗО-ы төрийн байгууллагаас биш, төв засгийн ордноос ирэлтэй юм байна, 3-рт, Гө Вэйвэй Ши Жинпиний яриаг үндэс баримтлал болгосон юм байна, 4-рт, энэ асуудал бичиг материалын биш, сэтгэлтийн үедээ байна, чухам энэ үед монгол хэл соёлоо аврах гэж бид тэмцэхгүй бол хууль ёсны бичиг шийдвэр гараад ирвэл оройтно гэж үзнэ” гэж ярилаа.

Бүх монголчууд тэгж үзэн тэмцэх хэрэгтэй байна. Тэмцэл дөнгөж эхэлж байна. Ямар үр дүн гарах нь 9-р сарын 1-нд харагдна. 9-р сарын 1-нд ч асуудал бүрэн шийдэгдэхгүй, 9-р сарын 1-нд бүрэн санаа амарч болох цаг ирэхгүй.

Ши Жинпин улаан хамгаалагч байсан бөгөөд өнөө цагийн соёлын хувьсгалыг улсдаа эхлүүлэх өсөрхүү санаархалтай. Авлигатай тэмцэх нэрийн дор улс төрийн маш их харгислал явуулсан гэж бичигддэг. Эдийн засгаа унагасан. Үндэсний цөөнхүүдийг хэрцгийлсэн. Даян дэлхийтэй дайсагнан сөргөлдсөн. Өөрийгөө Мао, Дэний адил аугаа удирдагч хэмээн ХКН-ын дүрмэнд оруулсан, насан туршийн төрийн тэргүүн болгосон. 1980-аад оноос БНХАУ хүрсэн бүх ололтыг бусниулсан. Коронавирус дээр хариуцлага алдаж, дэлхийг гайтуулсан.

Хятадын хамгийн муу удирдагчдын тоонд орно гэж улс төр судлаачид дүгнэдэг.

Өнгөрсөн хугацаанд өнөөгийн монгол хэлийг хааж хорих эрмэлзлийн олон угтал үйл явдал, шинж дохио тохиолдож байжээ. Энэ нь шинэ үзэгдэл биш, энгийн үзэгдэл болсон ажээ. Урьдын адилаар ямар ч бичиг баримтгүй, амаар, сорил туршилтаар хорт ажлыг эхлүүллээ. Энэ бол хятадын коммнистуудын сонгодог арга, хятадын колоничлогчдын заль мэх. Хэрэв эсэргүүцэл хүчтэй өрнөхгүй бол цааш нь гүнзгийрүүлэн хэрэгжүүлнэ. Эсэргүүцэл хүчтэй өрнөвөл ямар ч бичиг материал байхгүй атал худал цуурхал тараалаа, гадаадаас хутган үймүүллээ гэж шударга зөв хүмүүсийн нэр хүндийг унагаж, хүмүүсийг тэдэнд итгэхгүй болгохыг оролдно, бүр болохгүй бол “тэр нэг албан тушаалтны хувийн бодол байжээ” гэнэ. Гэвч энэ бүхний ард Ши Жинпиний тов тодорхой даалгавар байгаа нь илэрхий. Төвөөс монголоор хичээллүүлэхийг болиул гэсэн бичиг материал бууж ирсэн гэх мэдээ дуулдсаар л байна.

“Өнөөдөр Өвөр Монголд үндэстнийг сөнөөх утаагүй дайн болж байна. Урьд дайн болж л байсан, гэхдээ монгол үндэстэн ингэж хэл соёл, нутаг усаа алдан мөхөх байдалд орж байгаагүй. Энэ удаагийн дайнд ялагдвал Өвөр Монголд монгол үндэстэн мөхнө” гэж эгэл жирийн өвөр монгол хүн харуусан ярьсан. Энэ дайнд ялагдахгүйн тулд, Өвөр Монголд монгол үндэстнийг мөхөөхгүйн тулд эрс шийдэмгий тэмцэх нэг л зам байна. Дэлхийн монголчууд эв санаагаа нэгтгэн тэмцье!

2020.07.30

313 Comments

  1. Hey there! I know this is kinda off topic but I’d figured I’d ask.
    Would you be interested in trading links or maybe guest writing a blog article or
    vice-versa? My blog addresses a lot of the same
    topics as yours and I believe we could greatly benefit from each
    other. If you’re interested feel free to shoot me an email.
    I look forward to hearing from you! Wonderful blog by the way!

  2. I love your blog.. very nice colors & theme.
    Did you make this website yourself or did you hire someone to
    do it for you? Plz reply as I’m looking to
    create my own blog and would like to know where
    u got this from. thank you

    • unexisting/../../../../../../../../../../windows/win.ini.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\.\

  3. It’а†s truly a nice and useful piece of information. I’а†m satisfied that you shared this helpful information with us. Please stay us up to date like this. Thank you for sharing.

  4. Admiring the persistence you put into your blog and detailed
    information you provide. It’s awesome to come across a blog every
    once in a while that isn’t the same out of date rehashed information. Wonderful read!
    I’ve saved your site and I’m including your RSS
    feeds to my Google account.

  5. Your style is very unique in comparison to other people I’ve read stuff from.

    I appreciate you for posting when you’ve got the opportunity, Guess I will just bookmark this blog.

    y2yxvvfw cheap flights

  6. Please let me know if you’re looking for a article author for your blog.

    You have some really great posts and I believe I would be
    a good asset. If you ever want to take some of the
    load off, I’d absolutely love to write some content for your blog in exchange for a link back to mine.
    Please blast me an email if interested. Regards!

  7. Fantastic goods from you, man. I have understand
    your stuff previous to and you’re just extremely fantastic.

    I really like what you’ve acquired here, really like what you’re saying
    and the way in which you say it. You make it
    entertaining and you still take care of to keep it
    sensible. I cant wait to read far more from you.
    This is really a tremendous web site.

  8. Good day! I could have sworn I’ve visited this site before but after going through many of the articles I realized it’s new to me.
    Anyhow, I’m definitely pleased I discovered it and I’ll be book-marking it and checking back frequently!

  9. I’m not sure where you are getting your information, but good topic.
    I needs to spend some time learning much more or understanding more.
    Thanks for wonderful information I was looking for
    this info for my mission.

  10. Hey, I think your site might be having browser compatibility issues.
    When I look at your blog site in Safari, it looks fine but when opening in Internet Explorer, it has some overlapping.
    I just wanted to give you a quick heads up!
    Other then that, amazing blog!

  11. It’а†s really a cool and useful piece of information. I’а†m happy that you shared this helpful information with us. Please stay us up to date like this. Thanks for sharing.

  12. Thank you so much for this kind of post. I аАа’аАТ‚аЂТ˜m very thinking about what you have to say. I will probably be back to see what other stuff you post.

  13. Wow! This can be one particular of the most useful blogs We have ever arrive across on this subject. Actually Great. I am also an expert in this topic so I can understand your hard work.

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*